IBAN

Posted: 3 September, 2009 in basic, life
Tags: , , , ,

Nedir, Ne Amaçla Kullanılır?

IBAN, para transferlerinin yanlış hesap numarası ile yapılmasını önlemek amacıyla ilk olarak Avrupa Birliği ülkelerinde ortaya çıkmış bir hesap numarası standardıdır.

Her ülkenin ve her bankanın hesap numaralarının uzunlukları ve biçimleri farklı olduğundan, bir başka bankadaki bir hesaba para transferi yapmak için bankalara başvuran müşteriler yanlış hesap numarası kullandıklarında, karşı bankada paranın aktarılacağı doğru adres bulunamamakta; havale göndericiye geri dönmektedir. Bankalarda zaman ve iş gücü kaybına neden olan bu durumlarda, aktarılacak paranın doğru adresini bulmak için alıcı bankada birçok işlem yapıldığından, göndericiden ek masraflar tahsil edilebilmektedir.

Söz konusu olumsuzlukların önlenmesi için Avrupa Birliği ülkelerinin para transferlerinde ortak bir hesap numarası standardı kullanması Avrupa Birliği düzenlemeleri ile sağlanmıştır. IBAN- International Bank Account Number (Uluslararası Banka Hesap Numarası) adı verilen bu hesap numarası standardı, para transferlerindeki bu olumsuzlukları önleyecek özelliklere sahiptir:

* Avrupa Birliği Standardı çerçevesinde en fazla 34 basamak uzunluğunda olan IBAN’ın ilk iki hanesi, tüm ülkelerde standart olmak üzere ait olduğu hesabın ülke kodunu ve iki haneli kontrol rakamını içermektedir. Kontrol rakamları, IBAN’ın içerisinde bulunan diğer rakamlar üzerinde bir takım hesaplamalar yapılarak ulaşılabilen rakamlardır. Bu hesaplamalar standart bir yöntem ile yapılmaktadır ve IBAN kullanan bütün ülkeler kontrol basamaklarını bu hesaplama standardına uygun şekilde hesaplamaktadır. Bu nedenle, IBAN’ın içerisindeki basamaklardan biri veya fazlası yanlış veya eksik yazılırsa, yukarıda sözü edilen standart hesaplama yapıldığında IBAN’ın içerisindeki kontrol rakamından farklı bir rakama ulaşılacak ve IBAN’ın yanlış olduğu anlaşılacaktır.
* 34 basamak uzunluğunu aşmamak ve ilk 4 hanede ülke kodu ile kontrol basamaklarını içermek koşulu ile her ülke kendisine ait IBAN’ların basamak sayısı ve biçimini gösteren ülke IBAN standardını serbestçe belirleyebilmektedir. Ülkeler, belirledikleri IBAN basamak sayısı ve biçimini IBAN kullanan diğer ülkelere duyurmaktadır. Bu sayede, her ülke diğer bir ülkeye ait IBAN’ın uzunluğunu da kontrol edebilmektedir.

Bu özellikleri sayesinde IBAN, para transferi talebi gönderici bankaya ulaştığında alıcı bankaya transfer mesajını göndermeden kendi içerisindeki özel ve standart hesaplama yöntemi ile kontrol edilebilmekte ve yanlış bir IBAN ile yapılmak istenen para transferi başlamadan engellenmiş olmaktadır.

IBAN, sağladığı bu tür faydalar nedeniyle Avrupa Birliği ülkelerinin yanı sıra, aralarında ülkemizin de bulunduğu diğer bazı ülkeler tarafından da kabul görmüştür ve uygulanmaktadır. Bazı ülkeler, IBAN’ı yurtiçi para transferi işlemlerinde de kullanmaya karar vermişler; ve IBAN kullanımını zorunlu hale getirmişlerdir.

Türkiye’de IBAN

Ülkemiz, IBAN sistemine geçme yönündeki çalışmalarını Türkiye Bankalar Birliğinin koordinasyonunda tamamlamıştır. Buna göre, 1 Eylül 2005 tarihinden itibaren yurtdışı para transferlerinin yanı sıra EFT dahil olmak üzere yurtiçi bankalar arası para transferlerinde de IBAN kullanılabilecektir. Yurtiçi ve yurtdışı bankalar arası transferlerde IBAN kullanımı zorunlu değildir ve müşteriler, tercih etmeleri durumunda IBAN kullanabileceklerdir. Mevcut hesap numaraları ile devam eden sistemde bir değişiklik olmayacaktır.Ülkemiz IBAN biçimi 26 basamak uzunluğunda belirlenmiştir ve 26 basamağın içeriği aşağıdaki örnekte gösterilmektedir.

TR 86 00064 0 0000112990022302
Ülke Kodu Kontrol Rakamı EFT Banka Kodu Rezerv Alan Banka Hesap Numarası
(2 Basamak) (2 Basamak) (5 Hane) (1 Hane) (16 Hane)
IBAN Kullanan Ülkeler
IBAN Kullanılan Avrupa Ülkeleri
Ülke Uzunluk Örnek
Almanya 22 DE89370400440532013000
Andora 24 AD12 00012030200359100100
Avusturya 20 AT611904300235473201
Belçika 16 BE68539007547034
Bosna Hersek 20 BA391290079401028494
Bulgaristan 22 BG80BNBG96611020345678
Cebelitarık 23 GI75NWBK000000007099453
Çek Cumhuriyeti 24 CZ6508000000192000145399
Danimarka 18 DK5000400440116243
Estonya 20 EE382200221020145685
Faroe Adaları 18 FO1464600009692713
Finlandiya 18 FI2112345600000785
Fransa 27 FR1420041010050500013M02606
Grönland 18 GL8964710001000206
Güney Kıbrıs 28 CY17002001280000001200527600
Hırvatistan 21 HR1210010051863000160
Hollanda 18 NL91ABNA0417164300
İngiltere 22 GB29NWBK60161331926819
İrlanda 22 IE29AIBK93115212345678
İspanya 24 ES9121000418450200051332
İsveç 24 SE3550000000054910000003
İsviçre 21 CH9300762011623852957
İtalya 27 IT60X0542811101000000123456
İzlanda 26 IS140159260076545510730339
Karadağ 22 ME25505000012345678951
Letonya 21 LV80BANK0000435195001
Lihtenştayn 21 LI21088100002324013AA
Litvanya 20 LT121000011101001000
Lüksemburg 20 LU280019400644750000
Macaristan 28 HU42117730161111101800000000
Makedonya 19 MK07300000000042425
Malta 31 MT84MALT011000012345MTLCAST001S
Monako 27 MC5813488000010051108001292
Norveç 15 NO9386011117947
Polonya 28 PL27114020040000300201355387
Portekiz 25 PT50000201231234567890154
Romanya 24 RO49AAAA1B31007593840000
Sırbistan 22 RS35260005601001611379
Slovak Cumhuriyeti 24 SK3112000000198742637541
Slovenya 19 SI56191000000123438
Türkiye 26 TR330006100519786457841326
Yunanistan 27 GR1601101250000000012300695
Avrupa dışında IBAN kullanan ülkeler
Ülke Uzunuluk Örnek
Mauritius Cumhuriyeti 30 MU17 BOMM 0101 1010 3030 0200 000M UR
Tunus 24 TN5914207207100707129648
Suudi Arabistan 24 SA1345000000001551670021
Daha Fazla Bilgi İçin
Ayrıca, konu ile ilgili detaylı bilgilere T.C. Merkez Bankası IBAN Sayfasından ulaşabilirsiniz. www.tcmb.gov.tr/iban
Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s